İlk olarak şuna değinmek istiyorum.2000'lerin başında kişi başına düşen milli gelir dolar bazında 9,172 iken 2012 yıllarına gelindiğinde bu rakam 17,953 olarak gözüme çarptı.Tabi bu dolar kurunun 1 dolar=1 TL hesaplandıgını varsayarak bu yaklaşım ortaya çıkıyor.Yoksa normalde şu anda kişi başına düşen milli gelir 10.000 dolar seviyesinde.Eğer biz 1 dolar=1 TL üzerinden gidecek olursak her yıl kişi başına düşen milli gelir de artışlar olduğunu gözlemleyebiliriz.Bu da refah düzeyinin arttığıyla bir nevi doğru orantılıdır.Şimdi asıl konumuz olan talep ve maliyet enflasyonlarına gelelim.
Enflasyona kısaca değincek olursak;sepetteki malların genel fiyat seviyesinin artması olarak tanımlayabiliriz.Örneğin;Bir sepet düşünelim.İçinde domates,biber ve patates olduğunu varsayalım.Bu sepetin içinde sadece domates fiyatının artması enflasyona yol açmaz.Sepetin içindeki tüm malların fiyatlarının artması durumunda enflasyondan bahsedebiliriz.
Talep enflasyonu:CPI(consumer prices indeks)Tüfe ile doğru orantılıdır.Eğer bir ayın tüfe oranı üfe oranından yüksekse orada talep enflasyonu vardır.Tüketicilerin çok fazla talep ettiği bir mal düşünelim.Örneğin bi sepetvar ve bu sepetin içinde alkollü içecekler ve tütün ürünleri var.Eğer tüketici bu mallara fazla rağbet gösteriyorsa ve talebi yükseltiyorsa üretici,satıcı,perakendeci vs.ne kadar çok bu malların fiyatlarını yükseltsede tüketici fazla rağbet gösterdiği için almak zorunda kalacaktır ve bu da talep enflasyonuna yol açacaktır.
Maliyet enflasyonu:PPI(Producer prices indeks)Üfe ile doğru orantılıdır.Eğer bir ayın üfe oranı tüfe oranından yüksek ise bu maliyet enflasyonudur.Tüketicilerin gelirlerinde bir azalma olur ve tüketiciler sepetteki herhangi bir mal grubundan fazla alamazlar.Üreticiler de ellerindeki piyasaya yüksek derecede arz ettikleri malları satamamalarının yanında malların maliyetlerinde yükselmeyle malları yüksek fiyata satıcakları için tüketiciler bu mallara fazla yaklaşmaz.Sonuçta tüketiciler maksimum fayda-minimum maliyet esasına göre alışverişlerini yapıyorsalar bu durum gerçekleşir.Bu durum maliyet enflasyonuna yol açar.
NOT:Bu benim ilk blog yazım yanlışlarımız elbet olucak,eğer yanlışlarımı belirtirseniz daha çok özen göstererek yazmaya gayret edicem.Gerçi özen gösteriyorum ama yinede yanlışlar olmadan doğruları göremem okuduğunuz için teşekkürler...
Yorumlar
Yorum Gönder